Khung đánh giá này giúp doanh nghiệp xác định mức độ sẵn sàng để triển khai các hành động giảm phát thải GHG. Mỗi trụ cột đại diện cho một lĩnh vực then chốt cần được đánh giá để hiểu rõ hiện trạng và định hướng cải thiện. Từ đó, thể hiện được khía cạnh sản xuất và tiêu dùng bền vững.
Nguyễn Hoàng Thanh Trúc, BD Senior Manager, IMT
Khí nhà kính là gì?
Khí nhà kính (tiếng Anh: greenhouse gases, viết tắt: GHG) là những khí trong khí quyển có khả năng hấp thụ và giữ nhiệt phát ra từ bề mặt Trái đất, góp phần gây ra hiệu ứng nhà kính – một hiện tượng làm nhiệt độ bề mặt hành tinh ấm lên.
Khi nhiệt độ tăng lên, bão, lũ, cháy rừng… sẽ xảy ra với tần suất và cấp độ cao hơn. Từ đó, làm gián đoạn lưu thông, đứt gãy chuỗi cung ứng, giảm khả năng cung cấp lương thực, nhà máy phải đóng cửa bất chợt… Do đó, giảm phát thải nhà kính là nội dung quan trọng để sản xuất bền vững hơn.
Lưu ý: mọi người thường hiểu giảm phát thải nhà kính là giảm phát thải carbon. Tuy nhiên, khí nhà kính không chỉ bao gồm carbon mà còn là methane, nitrous oxide, CFC/HFC, ozone. Phát thải từ các nguồn giao thông vận tải, sản xuất, phân bón, nông nghiệp…
Vì sao cần giảm phát thải khí nhà kính?
-
Hạn chế nhiệt độ Trái đất tăng cao quá mức 1.5–2°C (theo Thỏa thuận Paris mà Việt Nam là thành viên)
-
Giảm nguy cơ thiên tai, nước biển dâng, mất đa dạng sinh học
-
Thúc đẩy nền kinh tế xanh, phát triển bền vững
Thay đổi cách nhìn là điều đầu tiên
Ông Lưu Nhật Huy, Giám đốc điều hành IMT
Thông thường, các doanh chủ vẫn thường nghĩ ESG chỉ là việc của các công ty lớn có nhiều nguồn lực. Tư duy này cần phải thay đổi.
Thực ra, doanh nghiệp vừa và nhỏ SME vẫn có thể và nên làm ESG để gia tăng cơ hội thắng đơn hàng hoặc tìm ra bên mua hàng mới (cần chứng minh có nỗ lực ESG).
SME cũng có thể vừa làm ESG vừa gia tăng biên lợi nhuận bằng cách: thực hiện tăng hiệu suất thiết bị, thực hành giảm tiêu thụ nguyên vật liệu, giảm lãng phí định mức, thay máy quá cũ, bảo trì đúng cách, đầu tư IoT giá rẻ…
6 trụ cột chẩn đoán độ sẵn sàng giảm phát thải GHG
01. Chiến lược & Quản trị (Strategy & Management)
Nhóm: Nền tảng quản trị
Trụ cột này đánh giá mức độ mà tổ chức đã xây dựng chiến lược giảm phát thải GHG gắn liền với chiến lược phát triển chung. Gồm các yếu tố:
-
Cam kết của lãnh đạo đối với mục tiêu phát triển bền vững
-
Cơ cấu quản trị và phân công trách nhiệm về carbon
-
Tích hợp rủi ro khí hậu vào chiến lược kinh doanh
-
Hoạch định dài hạn phù hợp với mục tiêu trung hòa carbon hoặc dựa trên cơ sở khoa học
Ý nghĩa: Đảm bảo tổ chức có định hướng và cam kết nền tảng để dẫn dắt các hành động giảm phát thải.
02. Quy trình Báo cáo & Xác minh (Reporting & Verification Process)
Nhóm: Nền tảng quản trị
Trụ cột này xem xét hệ thống giám sát, đo lường và xác minh lượng phát thải của doanh nghiệp. Bao gồm:
-
Dữ liệu phát thải khí nhà kính (GHG) đầy đủ và chính xác
-
Áp dụng tiêu chuẩn quốc tế (như GHG Protocol)
-
Có đơn vị độc lập xác minh kết quả
-
Báo cáo minh bạch (ví dụ: CDP, TCFD, báo cáo ESG)
Ý nghĩa: Đảm bảo tổ chức có dữ liệu đáng tin cậy để ra quyết định và công bố minh bạch.
03. Vận hành & Bảo trì (Operation & Maintenance)
Nhóm: Hành động nhanh, ít tốn kém
Trụ cột này đánh giá hiệu quả của quy trình vận hành và bảo trì hiện tại trong việc giảm phát thải, bao gồm:
-
Giám sát tiêu thụ năng lượng, tối ưu hiệu suất năng lượng trong vận hành hàng ngày
-
Bảo trì phòng ngừa để tránh thất thoát năng lượng
-
Cải tiến các quy trình hiện có
-
Đào tạo và nâng cao nhận thức cho nhân viên
Ý nghĩa: Giúp phát hiện các cơ hội cải tiến nhanh, ít tốn kém nhưng mang lại hiệu quả giảm phát thải rõ rệt.
04. Thiết bị (Equipment)
Nhóm: Đột phá, cần đầu tư trung/dài hạn
Trụ cột này đánh giá mức độ hiện đại và hiệu quả của máy móc, thiết bị, cơ sở hạ tầng đang sử dụng, bao gồm:
-
Công nghệ thân thiện với môi trường, tiết kiệm năng lượng
-
Kế hoạch nâng cấp hoặc thay thế thiết bị lạc hậu
-
Mức độ sẵn sàng áp dụng công nghệ mới (thu giữ carbon, năng lượng tái tạo…)
Ý nghĩa: Hỗ trợ quyết định đầu tư chiến lược giúp cắt giảm phát thải ở các lĩnh vực khó giảm.
05. Mua sắm Năng lượng (Energy Procurement)
Nhóm: Đột phá, cần đầu tư trung/dài hạn
Trụ cột này đánh giá cách doanh nghiệp sử dụng và mua sắm năng lượng, cụ thể:
-
Tỷ lệ năng lượng tái tạo trong tổng tiêu thụ
-
Hợp đồng điện xanh (PPA)
-
Kế hoạch chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch
Ý nghĩa: Giảm lượng phát thải gián tiếp thông qua chiến lược cung ứng năng lượng bền vững.
06. Hỗ trợ Chuỗi cung ứng (Supply Chain Support)
Nhóm: Gắn kết Chuỗi cung ứng
Trụ cột này xem xét mức độ doanh nghiệp đã phối hợp cùng nhà cung cấp để giảm phát thải, gồm:
-
Trao đổi mục tiêu giảm phát thải với các nhà cung ứng
-
Hợp tác phát triển vật liệu, quy trình logistics xanh
-
Yêu cầu báo cáo và đánh giá ESG trong chuỗi cung ứng
Ý nghĩa: Mở rộng phạm vi giảm phát thải ra toàn bộ chuỗi giá trị.
Tóm tắt phân loại các trụ cột:
-
Nền tảng quản trị: Chiến lược & Quản trị, Báo cáo & Xác minh
-
Hành động nhanh (ít tốn kém): Vận hành & Bảo trì
-
Đột phá (đầu tư trung/dài hạn): Thiết bị, Mua sắm Năng lượng
-
Gắn kết chuỗi cung ứng: Hỗ trợ Chuỗi cung ứng
Tại sao sáu trụ cột này quan trọng?
Chẩn đoán mức độ sẵn sàng giảm phát thải giúp:
-
Đánh giá hiện trạng thực tế của tổ chức
-
Xác định những điểm yếu, khoảng trống cần cải thiện
-
Ưu tiên hành động (ngắn hạn – dài hạn)
-
Gắn kết chiến lược giảm phát thải với định hướng phát triển bền vững
Checklist chẩn đoán độ sẵn sàng giảm phát thải khí nhà kính
Để dễ dùng hơn, IMT đã tạo một checklist cơ bản mà bạn có thể tải về tại đây
IMT_Checklist_Danh_gia_San_sang_Giam_Phat_thai
Khi các doanh nghiệp cần có một đánh giá chuyên sâu hơn, IMT sẽ hướng dẫn hi tiết.
Khi có nhu cầu đào tạo về ESG hoặc triển khai các chương trình ESG, IMT có thể giúp bạn. Vui lòng liên lạc (028) 36 200 600 khi cần.