Tiếp nối chuỗi bài viết về 5S và tiêu chuẩn 5S, IMT tiếp tục chia sẻ cách thức tích hợp 5S vào TPM. 5S không chỉ là nền tảng vững chắc cho các hệ thống quản lý vận hành tiên tiến như Lean, TPM, TQM, Six Sigma, mà còn là trụ cột cho các tiêu chuẩn quốc tế như ISO, GMP, IATF… Do đó, việc duy trì 5S hiệu quả là yếu tố then chốt để xây dựng và vận hành các hệ thống quản lý đạt hiệu suất tối ưu.
Người viết: Nguyễn Thanh Đức, PM, IMT
Làm sao để thiết lập nền tảng vững chắc cho hệ thống quản lý?
Hoạt động 5S hay tiêu chuẩn 5S cần gắn liền với các hoạt động hàng ngày (Daily Routines). Đồng thời, cần kết hợp với các chính sách khác để nâng đỡ cho toàn hệ thống vận hành trơn tru hơn.
Do đó, tích hợp 5S vào hệ thống TPM (Total Productive Maintenance) để hỗ trợ duy trì và nâng cao hiệu suất máy móc. Đây là một ví dụ điển hình mà IMT đã triển khai.
Tìm hiểu thêm về TPM tại đây.
Hình 0. Các trụ cột của TPM trong tích hợp 5S
Cách thức tích hợp 5S vào TPM
Hệ thống TPM có 8 trụ cột chính (hình 1). Mỗi trụ cột đều có chức năng riêng biệt, liên kết với nhau nhằm đảm bảo mục tiêu “4 không”:
- Không dừng máy (Zero Breakdown)
- Không lỗi (Zero Defect)
- Không lãng phí (Zero Waste)
- Không tai nạn (Zero Accident)
1. Trụ cột bảo trì tự quản (AM-Autonomous Maintenance)
AM tập trung nâng cao năng lực của nhân viên trong việc bảo trì và bảo dưỡng máy móc thiết bị. Nhờ đó, thiết bị hoạt động hiệu quả, giảm sự cố và tăng năng suất.
Tiêu chuẩn 5S hỗ trợ AM bằng cách tạo ra một môi trường làm việc có tổ chức. Khi đó, nhân viên phát hiện dấu hiệu bất thường và duy trì hoạt động liên tục của thiết bị.
IMT chia sẻ một số tiêu chuẩn 5S như sau:
- Thẻ đỏ (Red Tag): Sử dụng thẻ đỏ để đánh dấu các nguyên vật liệu, máy móc không cần thiết. Sau đó, loại bỏ chúng để đảm bảo điều kiện thuận lợi cho vận hành và bảo trì.
- Định bóng (Shadow Board): Sắp xếp công cụ và phụ tùng thay thế trên bảng định bóng. Nhờ đó, việc nhận dạng trở nên nhanh chóng và dễ dàng.
- Hướng dẫn VKBS hoặc CLIT: Hướng dẫn trực quan quy trình vệ sinh, bôi trơn, kiểm tra và siết chặt thiết bị. Mục tiêu là duy trì điều kiện tối ưu.
- Bài học một điểm (OPL): Phát triển tài liệu đào tạo trực quan và ngắn gọn cho các nhiệm vụ bảo trì.
Hình 1. Tiêu chuẩn 5S thẻ đỏ, trực quan, bài học một điểm
2. Trụ cột Bảo trì có kế hoạch (PM-Planned Maintenance)
PM tập trung xây dựng và thực hiện kế hoạch bảo trì định kỳ. Mục tiêu là tiên lượng sự cố hỏng hóc, duy trì hiệu suất thiết bị.
Ngoài ra, 5S hỗ trợ PM thiết lập các hoạt động bảo trì phòng ngừa. Đồng thời, 5S tiêu chuẩn hóa các quy trình và quy định. Nhờ đó, thiết bị luôn trong trạng thái hoạt động tốt nhất. Giảm thiểu thời gian ngừng máy và tối ưu hóa năng suất MMTB.
IMT chia sẻ một số tiêu chuẩn 5S như sau:
- Thẻ yêu cầu sửa chữa (TPM Tag): Xác định và ưu tiên các thiết bị cần bảo trì hoặc kiểm tra phòng ngừa.
- Kiểm soát trực quan (Visual Control): Triển khai biện pháp kiểm soát trực quan (tem nhãn, biển báo mã màu) để chỉ rõ lịch bảo trì, kiểm kê bộ phận, vị trí dụng cụ.
- Danh sách kiểm tra (Checklist): Lập lịch vệ sinh định kỳ cho các máy móc, thiết bị, công cụ dụng cụ quan trong để ngăn ngừa bụi và dầu mỡ tích tụ.
- Quy trình vận hành tiêu chuẩn cho Bảo trì phòng ngừa (SOPs): Phát triển và ghi lại các quy trình tiêu chuẩn hóa cho các nhiệm vụ bảo trì phòng ngừa.
Hình 2. Danh sách kiểm tra 5S và thẻ yêu cầu sửa chữa
3. Trụ cột Cải tiến tập trung (FI-Focused Improvement)
FI tập trung liên tục cải tiến quy trình và thiết bị. Nhằm loại bỏ lãng phí, giảm thiểu sự cố và tăng cường hiệu suất.
Tiêu chuẩn 5S hỗ trợ trụ cột FI trong việc thúc đẩy các hoạt động cải tiến nhỏ và liên tục. Từ đó, đạt được các mục tiêu cụ thể: Zero defects (không lỗi), Zero breakdowns (không hỏng hóc), Zero accidents (không tai nạn).
IMT chia sẻ một số tiêu chuẩn 5S như sau:
- Phát triển SOPs: Triển khai các hình thức đăng ký, phê duyệt nhanh ý tưởng cải tiến từ phía người vận hành bằng công nghệ như QR Code.
- Bảng tin hoạt động cải tiến (Dashboard): Sử dụng các công cụ trực quan (bảng Kanban) để theo dõi và duy trì các dự án cải tiến.
- Trực quan lịch trình cải tiến và danh mục cải tiến tập trung (Roadmap, Project List): Tạo bản đồ trực quan từng mốc thời gian và hạn mục công việc để thuận tiện cho việc truyền thông nội bộ.
- Ngoài ra, tất cả các dự án cải tiến phải được trực quan hóa thông tin về người phụ trách chính, mức đầu tư dự kiến để mọi người cùng biết và hỗ trợ.
Hình 3. SOPs, Dashboard, Roadmap trong 5S và TPM
4. Trụ cột Bảo trì chất lượng (QM-Quality Maintenance)
QM tập trung đảm bảo chất lượng sản phẩm ổn định và không có khuyết tật. Để làm được điều này, QM thực hiện duy trì và cải thiện các điều kiện của thiết bị, quy trình sản xuất.
5S hỗ trợ QM tập trung vào việc xác định và loại bỏ các nguyên nhân gây lỗi sản phẩm. Đồng thời, thiết lập các biện pháp kiểm soát chất lượng để ngăn ngừa sự cố tái diễn.
IMT chia sẻ một số tiêu chuẩn 5S như sau:
- Gắn thẻ lỗi (Defect Tagging): Sử dụng thẻ màu để xác định, phân loại các thành phần lỗi trong khu vực sản xuất.
- Bài học một điểm (OPL): Xây dựng tài liệu đào tạo trực quan về phương pháp kiểm soát chất lượng.
- Hướng dẫn kiểm tra chất lượng (SOPs for Quality Checks): Ghi nhận các nguồn gây bẩn và nghi ngờ bất thường lên Sơ đồ máy móc thiết bị.
Hình 4. Gắn thẻ lỗi và hướng dẫn kiểm tra chất lượng 5S
5. Các trụ cột còn lại
Các trụ cột còn lại: EEM, EHS, TPM Office, Training & Education tập trung vào cải thiện quy trình làm việc và tăng cường tính tuân thủ và tạo ra môi trường làm việc an toàn, hiệu quả. Vì thế, 5S hỗ trợ mạnh mẽ việc duy trì, nâng cao hiệu suất sản xuất theo hệ thống TPM.
Tóm lại
Tiêu chuẩn 5S là nền tảng quan trọng hỗ trợ mật thiết trụ cột AM và PM đem lại 3 lợi ích chính: 1) Đảm bảo máy móc vận hành liên tục, trơn tru; 2) Nâng cao hiệu suất thông qua cải thiện chỉ số OEE; 3) Thúc đẩy văn hóa hợp tác giữa các bộ phận. 5S cũng hỗ trợ các trụ cột còn lại để cải thiện quy trình làm việc và nâng cao hiệu quả hoạt động khối back-office.
Nếu quý vị cần hỗ trợ về dịch vụ tư vấn, huấn luyện, kèm cặp triển khai 5S, LEAN/CI liên lạc với IMT qua email info@imt.vn. Đừng quên theo dõi IMT để cập nhật thêm nhiều kiến thức hữu ích về thế giới 5S!